Waarom het bijna legaal is¶

Begin bij een nuchtere vaststelling, zonder verontwaardiging.

De grote techbedrijven verdienen aan tracking en advertenties; dat is hun verdienmodel, niet een uitwas ervan. Nederlandse bedrijven en organisaties bouwen dat model in, want de bouwstenen liggen klaar en iedereen doet het. En de wet die dit zou moeten begrenzen, staat veel toe en wordt nauwelijks gehandhaafd. De cookieregels stammen uit 2002, de opvolger is ingetrokken, en de toezichthouder heeft te weinig mensen voor te veel zaken.

Tel dat op en je komt uit op een ongemakkelijke conclusie: het meeste van wat ik meet is niet eens duidelijk illegaal. Het is toegestaan, of het valt in een grijs gebied waar niemand handhaaft. Bijna legaal, en daarmee bijna onaantastbaar via de gewone weg.

Wat dat betekent voor mijn werk¶

Als iets tegen de wet is, is de route helder: meten, melden, en de toezichthouder doet de rest. Maar als het is toegestaan, loopt die route dood. Je kunt een boete niet eisen voor iets wat mag.

Dan blijven er twee dingen over die wel kunnen. Het zichtbaar maken, zodat mensen weten wat er gebeurt en zelf kunnen kiezen. En het beter doen, zodat er een alternatief bestaat om naar te kiezen.

Dat eerste doe ik met dit hele manuscript. Het tweede is de stap die ik lang heb onderschat, en die volgens mij de belangrijkste is. Wijzen naar wat fout is, verandert weinig zolang er geen betere plek is om heen te gaan.

Waarom juist nieuws en weer¶

De keuze voor wat ik bouw is niet willekeurig. Het gaat om dingen die te oud en te belangrijk zijn om vergiftigd te laten.

Nieuws is een van de oudste behoeften die er zijn. Op de hoogte blijven om geinformeerde keuzes te maken, over je gezondheid, je geld, je stem, je leven, dat is geen luxe maar een voorwaarde om als burger te functioneren. En juist daar bleek uit mijn eigen metingen hoe zwaar de tracking is: nieuwssites behoren tot het zwaarst gevolgde deel van het web, en zelfs wie betaalt draagt de meelezers gewoon mee.

Weer is net zo basaal. Iedereen kijkt het, elke dag. En juist de weerapps bleken bij het meten tot de grootste lekken te behoren, met locatiegegevens die via advertentiebrokers naar tientallen partijen gingen. Iets wat je opent om te zien of je een jas nodig hebt, verkocht ondertussen je positie.

Daarom nieuws.mickbeer.com en weer.mickbeer.com. Niet omdat de wereld een weerpagina tekortkomt, maar omdat deze twee bewijzen dat het zonder de vergiftiging kan.

Niet alleen anders, ook beter¶

Dit is het punt waar ik streng op mezelf moet zijn, want anders is het een holle claim.

Anders is makkelijk. Een weerpagina zonder trackers bouwen kan iedereen, en als hij lelijk en traag is, gebruikt niemand hem, en dan heb ik niets bewezen. Het gelijk van de trackende partijen is juist dat hun versie prettig werkt.

Dus de lat ligt hoger: het moet niet alleen schoner zijn, maar ook beter. Sneller laden, want zonder al die advertentiebouwstenen kan dat. Prettiger in gebruik. En volledig na te rekenen, zodat je niet mijn belofte hoeft te geloven maar zelf kunt meten dat er niets weglekt.

Als het schone alternatief slechter is, bevestig ik alleen het idee dat privacy iets kost. Als het beter is, weerleg ik dat, en dat is het hele punt. Het bewijs dat de vergiftiging een keuze was en geen noodzaak, is een schone versie die gewoon fijner werkt.

Van criticus naar maker¶

Zo sluit dit aan bij wat ik elders in deze tak schrijf over bekwaamheid.

Consumeren en beoordelen zijn de eerste twee treden. Ik kan uitleggen wat er mis is met een weerapp tot in detail, en op de tweede trede blijven staan. De derde trede is er zelf een maken die het beter doet, en pas daar wordt kritiek iets meer dan een mening.

Het is ook de eerlijkste vorm van mijn eigen werk. Wie zegt dat het anders kan, moet het laten zien. Anders ben ik precies de figuur die ik elders beschrijf: iemand die oordeelt zonder ooit iets te hebben gebouwd.

Zie ook Bekwaamheid blijkt uit wat je met de stof kunt maken, Randall Munroe verliet NASA en geeft xkcd gratis weg en wet en handhaving zijn geen tegenkracht tegen het geld.