Wat ik krijg toegestuurd¶

Sinds mijn berichten bereik krijgen, komen er met enige regelmaat vragen binnen. Of ik iets wil delen, want bij mij komt het wel aan. Of de constatering dat ik blijkbaar niet geshadowbanned ben, in tegenstelling tot de afzender. Vaak met een schermafbeelding van een teleurstellende weergaventeller erbij.

En af en toe de vraag die het interessantst is: hoe kan het dat mijn reactie onder jouw bericht meer mensen bereikt dan wat ik op mijn eigen pagina plaats?

Die vraag bevat zijn eigen antwoord, alleen niet het antwoord dat de vraagsteller zoekt. Ik schrijf dit stuk omdat ik die uitleg inmiddels vaker heb getypt dan me lief is, en omdat de denkfout eronder een stuk groter is dan LinkedIn. Ik kom hem elke week tegen in mijn eigen onderzoekswerk, alleen daar heet hij anders.

De vraagsteller heeft zijn eigen controlegroep al gedraaid¶

Denk even door wat daar gebeurt.

Zelfde account. Zelfde persoon. Vaak dezelfde dag, soms hetzelfde uur. Op de ene plek bereikt de tekst honderden mensen, op de andere plek bijna niemand.

De bewering "mijn account is stilgezet" doet een voorspelling. Als er een rem op het account zit, dan geldt die rem overal waar dat account tekst produceert. Een straf die aan de persoon hangt, kan niet netjes uitgaan zodra diezelfde persoon onder andermans bericht typt. De voorspelling is dus: laag bereik op de eigen pagina, en ook laag bereik in de reacties.

De waarneming is anders. Wat verschilt tussen de twee gevallen, is de plek en de tekst. Het account is in beide gevallen hetzelfde. Daarmee heeft de vraagsteller zonder het te merken de controlegroep uitgevoerd die zijn eigen verklaring onderuithaalt.

Bewijsniveau: dit is afgeleid, niet gemeten. Ik heb geen inzage in de weergavecijfers van andermans account en ik heb geen toegang tot de rangschikkingslogica van het platform. Ik redeneer uitsluitend op de waarneming die de vraagsteller mij zelf aanreikt. Dat is genoeg om de aangedragen verklaring te verwerpen, en te weinig om te zeggen wat er dan wél gebeurt. Dat onderscheid is belangrijk, want de meeste mensen slaan het over.

Er is één uitweg, en die is eerlijk om te noemen. Iemand kan zeggen: de beperking geldt per oppervlak, alleen mijn eigen berichten worden gedempt en mijn reacties niet. Dat is een andere bewering dan de oorspronkelijke. Ze is scherper, ze voorspelt meer, en ze is daarmee beter. Maar wie haar doet, moet ook aanvaarden dat ze te toetsen is, en dat de eerste toets bestaat uit dezelfde tekst op beide plekken zetten en kijken wat er gebeurt. In de praktijk stopt het gesprek precies op dat punt.

Waarom een onzichtbare straf zo'n prettige verklaring is¶

Ik wil niet flauw doen, want ik snap precies waarom mensen dit denken.

Een onzichtbare straf verklaart alles. Weinig bereik: geshadowbanned. Ineens wel bereik: de rem is er even af. Nooit reactie op een bepaald onderwerp: dat wordt onderdrukt. Veel reactie op dat onderwerp: dan viel het deze keer door de mazen. Er is geen waarneming denkbaar die de verklaring in de weg zit.

Dat is precies wat haar waardeloos maakt. Een verklaring die met elke mogelijke uitkomst verenigbaar is, sluit niets uit, en wat niets uitsluit voorspelt niets. Popper noemde dat het verschil tussen een theorie en een verhaal. Het is dezelfde structuur als bij een fobie, waar de gevreesde uitkomst zichzelf bevestigt in elke richting: zie Een fobie is zekerheid zonder bewijs.

Er zit ook comfort in. De verklaring legt de oorzaak volledig buiten jezelf. Je tekst is niet het probleem, je onderwerpkeuze is niet het probleem, je timing is niet het probleem. Een onzichtbare partij heeft iets met je gedaan.

En zolang je haar gelooft, is er geen enkele reden om je eigen aanpak te onderzoeken. Daar zit de echte schade. Een foute theorie is te repareren zodra iemand haar toetst. Deze theorie zorgt ervoor dat er nooit getoetst wordt. Ze immuniseert zichzelf tegen de enige informatie die je verder had kunnen helpen.

Het is inmiddels ook geen randverschijnsel meer. Half zakelijk Nederland gebruikt deze verklaring, op LinkedIn en over LinkedIn. Er is een gedeelde overtuiging ontstaan dat er iets met je account aan de hand is, precies op het moment dat een veel eenvoudiger verklaring voorhanden is: iedereen plaatst tegelijk meer, en de hoeveelheid aandacht groeit niet mee. Meer aanbod bij gelijkblijvende vraag geeft per stuk minder bereik, zonder dat er iemand hoeft in te grijpen. Bewijsniveau: vermoed. Ik heb het aanbodvolume van het platform niet gemeten en ik ken de cijfers niet.

Dat maakt het een besmetting van hetzelfde type als klagen, zie Klagen plant zich voort als een besmetting. Je hoort het van anderen, het verklaart jouw ervaring, je geeft het door, en op een gegeven moment is het gewoon wat men weet. Niemand heeft het ooit nagerekend, en dat hoeft ook niet, want iedereen zegt het.

Wat er in de praktijk meestal aan de hand is¶

Als ik de berichten bekijk van mensen die mij dit vragen, zie ik doorgaans hetzelfde.

• Er staat een link in de post, waardoor het platform geen enkele reden heeft om de lezer op het platform te houden.
• Er zijn mensen getagd die niets met de inhoud te maken hebben.
• De eerste twee regels geven geen enkele reden om te stoppen met scrollen.
• Er staat een keurige portretfoto bij die niets toevoegt.
• En het vaakst: er staat niets in wat de lezer verder helpt, hoe oprecht het ook is bedoeld.

Bewijsniveau: vermoed. Dit is mijn indruk uit wat mensen mij toesturen, ik heb het niet geteld en er zit een duidelijke selectie in, want ik zie alleen de berichten van mensen die zich al zorgen maken.

Wat deze punten gemeen hebben, is dat je er allemaal iets aan kunt doen. Vanavond nog, zonder toestemming van wie dan ook. Precies daarom is de shadowban-verklaring zo schadelijk: ze houdt de aandacht weg bij de enige factoren waar je invloed op hebt. Hoe ik zelf met die factoren omga zonder mezelf te verkopen, staat in Hoe ik het algoritme bespeel zonder mezelf te verkopen.

De toets die tien minuten kost¶

Ik ben geen fan van adviezen zonder procedure, dus hier is de procedure. Ze is saai en dat hoort zo.

1. Neem één tekst die het op je eigen pagina slecht deed. Niet een nieuwe, want dan meet je twee dingen tegelijk. 2. Plaats de kern ervan als reactie onder een bericht van iemand anders over hetzelfde onderwerp. Zelfde dag, zelfde tijdvak. 3. Noteer de weergaven van beide na 48 uur. 4. Herhaal dit vijf keer met vijf verschillende teksten, zodat één toevalstreffer je niet stuurt. 5. Kijk of het patroon standhoudt.

Loopt het bereik van je reacties structureel ver boven dat van je eigen berichten, dan zit de beperking niet op je account. Blijft alles laag, ook in de reacties, dan heb je voor het eerst een waarneming die de accountverklaring ondersteunt. Op dat moment heeft het ook zin om de route van artikel 17 DSA te bewandelen en om een motivering te vragen.

Het rekenwerk is triviaal, maar het is nuttig om het op te schrijven in plaats van op gevoel te oordelen.

from statistics import median

# Vul je eigen weergaven in. Geen schattingen, aflezen wat er staat.
eigen_berichten = [120, 85, 210, 96, 140]
eigen_reacties  = [980, 1400, 760, 2200, 1100]

m_post = median(eigen_berichten)
m_reac = median(eigen_reacties)

print(f"mediaan eigen bericht : {m_post:.0f}")
print(f"mediaan eigen reactie : {m_reac:.0f}")
print(f"verhouding            : {m_reac / m_post:.1f}x")

if m_reac > 3 * m_post:
    print("Zelfde account, veel meer bereik. Een rem op het account "
          "verklaart dit verschil niet.")
else:
    print("Geen duidelijk verschil. Nu is er iets te onderzoeken.")

De getallen in dit voorbeeld zijn verzonnen om de code te laten draaien. Ze zeggen niets over wat jij zult meten. Dat is nu juist het punt: je moet je eigen cijfers invullen. Het schrijven van een klein scriptje voor je eigen vraag is een vaardigheid die zich onmiddellijk terugbetaalt, zie Bekwaamheid blijkt uit wat je met de stof kunt maken.

Waarom dit meer is dan een LinkedIn-ergernis¶

Dit patroon is de kern van bijna alles wat ik onderzoek. Het is een van de weinige keren dat ik het bij individuele mensen zie, want meestal tref ik het aan bij organisaties.

De vorm is telkens dezelfde. Er is een onbewezen aanname over hoe iets werkt. Er wordt een strategie op gebouwd. Het resultaat blijft uit. En dan volgt er een aanvullende aanname die verklaart waarom het resultaat uitblijft. De oorspronkelijke aanname blijft ongemoeid staan. Bij elke ronde wordt het bouwwerk groter en de kans dat iemand het fundament nog aanraakt kleiner.

Precies hetzelfde gebeurt bij een organisatie die volhoudt dat haar toestemmingsvenster deugt terwijl het aantal partners in dat venster niet klopt met wat er werkelijk gebeurt, zie De cookiemuur toont minder partners dan de code telt. Of bij een maatregel die wordt verlengd omdat het effect vast nog komt. Of bij een organisatie die op één mislukte meting concludeert dat haar app schoon is, zie Een mislukte meting is geen schone app. De onbewijsbare verklaring beschermt het uitgangspunt tegen de werkelijkheid.

Het tegengif is telkens hetzelfde en het is niet spannend. Formuleer je verklaring zo dat ze iets uitsluit. Zoek daarna de waarneming die haar zou weerleggen als ze onjuist was. Ga die waarneming halen, ook als je liever gelijk had. En zet er een bewijsniveau bij, zodat je later terug kunt zien hoe hard iets was: Label elke bevinding op bewijsniveau.

Bij shadowbanning is die waarneming ongewoon makkelijk te krijgen. Kijk of dezelfde tekst het elders wel doet. Het kost tien minuten en één avond geduld. Bijna niemand doet het, en dat is niet omdat het moeilijk is.

Zie ook Hoe ik het algoritme bespeel zonder mezelf te verkopen, Beargumenteer eerst het tegendeel van je eigen bevinding en ANPR-kentekencamera’s: de inbreuk is te meten, het nut niet.