Waarom ik het onderscheid maak¶

Op deze site staat van alles door elkaar. Een gemeten feit over een tracker, een werkregel die ik voor mezelf heb opgesteld, en soms een gedachte die verder gaat dan wat ik kan bewijzen. Als die drie er hetzelfde uitzien, weet je bij het lezen niet meer wat je in handen hebt. Daarom draagt elke notitie een label dat zegt welk soort het is.

Het onderscheid is voor mij belangrijker dan de opmaak. Het bepaalt hoe zwaar een uitspraak weegt, en wat er nodig is om hem onderuit te halen.

Een bevinding¶

Een bevinding is iets dat ik heb gemeten. Er zit een opname onder, meestal een HAR-bestand van het netwerkverkeer, of een andere vastlegging die iemand anders kan overdoen. De bevinding zegt wat er feitelijk gebeurde: welk verzoek de deur uit ging, naar welke ontvanger, met welke gegevens erin.

Een bevinding kun je toetsen door de meting over te doen. Als jouw meting iets anders laat zien, klopt de mijne niet. Dat is precies de bedoeling. Zie Label elke bevinding op bewijsniveau en Netwerkverkeer lezen via HAR-files.

De labels bij een bevinding zeggen hoe hard ze is. Gemeten betekent dat ik het zelf in het verkeer heb gezien. Afgeleid betekent dat het logisch volgt uit wat ik zag, zonder dat ik de laatste stap direct heb waargenomen. Vermoed betekent dat het aannemelijk is en dat ik het bewust nog niet als vaststaand presenteer. Zie Gemeten is niet bewezen.

Een beginsel¶

Een beginsel is een werkregel. Het gaat niet over een bepaalde website. Het is een les die ik uit het meten heb getrokken en telkens opnieuw toepas. Bijvoorbeeld dat je alleen de directe aanvraag telt en niets afleidt, of dat aanwezigheid van een script nog geen verstrekking van gegevens is.

Een beginsel toets je anders dan een bevinding. Je kijkt of de regel standhoudt over veel gevallen, en of hij je voor fouten behoedt. Een beginsel dat vaak tot verkeerde conclusies leidt, deugt niet, hoe logisch het ook klinkt. Zie Een naam in de code is nog geen tracker en Meet zoals een bezoeker, niet zoals een scanner.

De meeste beginselen op deze site gaan over hoe je meet en hoe je bewijs weegt. Ze zijn het skelet onder de bevindingen. Zonder die regels zou ik voor elke meting opnieuw moeten bedenken wat wel en niet telt.

Een gedachte¶

Een gedachte reikt verder dan de meting draagt. Het is een beschouwing over macht, kwaliteit, bekwaamheid of de vraag wat een mens nog zelf moet kunnen. Hier meet ik niet, hier denk ik hardop, en dat zeg ik er dan ook bij.

Een gedachte toets je op samenhang en op eerlijkheid. Klopt de redenering met zichzelf, en geef ik toe waar ze ophoudt? Een gedachte mag speculatief zijn, zolang duidelijk is dat het speculatie is. Zie Beargumenteer eerst het tegendeel van je eigen bevinding.

Ik houd de gedachten bewust apart van de bevindingen. Een lezer die alleen de gemeten feiten wil, moet die kunnen vinden zonder door mijn meningen te hoeven waden. En een lezer die mijn denken wil volgen, moet weten dat hij daar geen bewijs onder mag verwachten.

Het teken achter een titel¶

Sommige notities dragen achter de titel een klein teken, een liggend gelijkteken. Dat betekent dat er een volledig uitgewerkt stuk achter zit, niet alleen de samenvatting die je in het overzicht ziet. Klik de notitie open en je krijgt de hele redenering, met het bewijs, de betrokken partijen, de wet die het raakt en de bronnen waarop het leunt.

Waarom dit de kern van mijn werk is¶

Het hele verschil tussen dit manuscript en een mening op internet zit in dit onderscheid. Ik zeg er altijd bij wat iets is. Een feit dat ik heb gemeten, een regel die ik heb geleerd, of een gedachte die ik nog niet hard kan maken. Wie dat weet, kan zelf wegen wat mijn woorden waard zijn, en waar hij ze moet narekenen.

Zie ook Label elke bevinding op bewijsniveau, Gemeten is niet bewezen en Mijn werkwijze: van vermoeden naar bevinding.