De reflex¶

Als ik een organisatie benader met een meting, komt er vaak een reactie terug die gaat over de organisatie zelf. Waarom wij. Wat heeft hij tegen ons. Wie is deze man. Soms defensief, soms verontwaardigd, soms met een aanbod om eens te praten over hoe goed ze het eigenlijk doen.

Die reflex vind ik lichtelijk weerzinwekkend, en ik denk dat het de moeite waard is om uit te leggen waarom.

Ik heb geen interesse in jouw organisatie. Niet negatief, niet positief. Je bedrijf is voor mij een meetpunt in een systeem, en het systeem is waar het over gaat. Als ik jouw site meet en er komt iets uit, dan is dat interessant omdat het iets zegt over hoe het overal werkt, niet omdat jij het bent.

Waar het wel over gaat¶

Het gaat over een burger die een overheidspagina opent om iets te regelen wat hij moet regelen, en die daarbij aan een handvol partijen wordt doorgegeven die hij nooit heeft gezien. Het gaat over het feit dat dit systematisch nadelig uitpakt, dat het soms de wet overtreedt, en dat het vaak ook gewoon niet deugt zonder dat er een wet aan te pas hoeft te komen.

Dat is de reden dat ik meet. Niet omdat een specifiek bedrijf mijn aandacht verdient, maar omdat iemand het optelsom moet maken van wat er met gewone mensen gebeurt.

Waarom de reflex zelf iets verraadt¶

Wie een meting leest als een aanval op zijn organisatie, gaat er stilzwijgend van uit dat de organisatie het onderwerp is. Dat is hetzelfde denken dat ervoor zorgt dat de afweging binnen zo'n organisatie meestal ook zo verloopt: wat levert dit ons op, wat kost dit ons, hoe komen wij hieruit.

In die afweging komt de burger voor als risico, niet als partij met een recht. En dan wordt het mogelijk om te besluiten dat inkomsten uit gedragsdata zwaarder wegen dan het grondrecht van de mensen die je bedient.

Dat besluit wordt zelden expliciet genomen. Het ontstaat doordat niemand in de kamer de andere kant vertegenwoordigt.

Wat niet helpt¶

Een banner helpt niet. In mijn meting van 1.718 overheidssites lag het aandeel dat al voor toestemming trackt bij sites mét een cookiebanner hoger dan bij sites zonder. Zie Weigeren doet op vier van de vijf sites niets.

De zin "wij vinden privacy belangrijk" helpt ook niet. Die staat in vrijwel elke privacyverklaring die ik lees, inclusief die van de sites waar het meeste misgaat. Een verklaring is een belofte over gedrag. Ik meet gedrag. Als die twee uiteenlopen, is de verklaring het probleem en niet mijn meting.

Wat wel helpt is saai: de meting zelf doen, het verschil verklaren, en repareren wat niet uit te leggen valt. Dat kost een middag voor de meeste dingen die ik aantref. Zie Wat je van een CDN haalt, laadt voor je banner.

En als je het echt goed doet¶

Dan schrijf ik dat op, met dezelfde nauwkeurigheid. Ik heb een organisatie beschreven die een fout erkende en zichzelf meldde bij de toezichthouder, en dat stuk was net zo uitgebreid als de stukken waarin iets misgaat. Zie Een grote organisatie kan een fout erkennen en zichzelf melden.

Het gaat niet om jou. Dat is geen belediging. Het is de enige manier waarop dit werk zin heeft.