Een meting van vandaag toont aanwezigheid, het archief toont duur
Een enkele meting kan altijd worden weggezet als momentopname of slordigheid. Publieke webarchieven maken van dezelfde vondst een reeks, en een reeks heeft een begindatum. Duur is het verschil tussen een fout en een werkwijze: iets dat jaren onafgebroken in de broncode staat, is telkens opnieuw bevestigd. Neem bij elke bevinding de vraag mee sinds wanneer die er staat, en behandel de archiefreeks als ondergrens.
Twee vragen, twee gereedschappen¶
Een meting beantwoordt de vraag of iets er is. Dat is de vraag waar mijn scanner voor is gebouwd, en het antwoord is hard: hier is de opname, hier staat het veld, dit is het tijdstip.
Zij beantwoordt niet de vraag hoe lang het er al staat. En juist die tweede vraag bepaalt hoe een bevinding wordt gelezen.
Waarom duur het verweer wegneemt¶
Op een enkele meting past altijd hetzelfde antwoord: dit is een momentopname, er is recent iets gewijzigd, we kijken ernaar. Dat antwoord is niet oneerlijk. Een configuratie kán gisteren fout zijn gegaan.
Een reeks maakt dat verweer onbruikbaar. Iets dat jaar na jaar in dezelfde broncode staat, is bij elke release opnieuw meegegaan, bij elke redesign overgenomen, bij elke leverancierswissel opnieuw ingericht. Dat is geen ongeluk meer. Het is een werkwijze, en die is telkens opnieuw bevestigd door mensen die ernaar keken.
Duur is dus het verschil tussen een fout en een keuze, en dat is precies het onderscheid waarop bestuurders aanspreekbaar zijn. Zie Als één deel van de organisatie het wél goed doet, is de fout elders een keuze en Hoe snel een fout wordt hersteld, meet hoe lang hij onnodig heeft geduurd.
Hoe je duur vaststelt¶
Publieke webarchieven bewaren momentopnames van pagina's, inclusief de broncode. Wie de bevinding in de HTML kan aanwijzen, kan hem in het archief terugzoeken en zo een begindatum benaderen.
Drie regels horen erbij, want anders bewijst het te veel.
Het archief is een ondergrens, geen volledige geschiedenis. Het legt niet elke dag vast, en niet elk domein even vaak. Vind je de eerste treffer in 2015, dan staat vast dat het er in 2015 was, niet dat het er in 2014 niet was.
Het archief bewaart de HTML, niet het gedrag. Je ziet dat het fragment in de pagina stond. Je ziet niet of het die dag ook vuurde. Voor een script met een vaste laadregel is dat verschil klein, voor iets achter een schakelaar groot.
Noteer de gaten. Een reeks met een onderbreking van twee jaar is een andere bewering dan een onafgebroken reeks. Publiceer welke momentopnames je hebt gezien.
De zin die eruit volgt¶
Wat ik schrijf als de reeks compleet is: dit fragment staat sinds ten minste die datum onafgebroken in de broncode, aangetroffen in zoveel archiefmomenten, met de langste onderbreking van zoveel maanden.
Geen dagen dus, en geen weken. Dat is een andere kop dan een gemeten fout, en het is dezelfde vondst.